შესავალი · ბათუმის ურბანული ისტორია
ბოგდან კირაკოსიანი: არქიტექტორი ბათუმის ზღვისპირა იერსახეში
XX საუკუნის პირველ ნახევარში ბათუმის ურბანული განვითარება სრულიად ახალ ეტაპზე გადავიდა. ქალაქში აქტიურად შენდებოდა ახალი საზოგადოებრივი ნაგებობები, ფართოვდებოდა ზღვისპირა ბულვარი და იქმნებოდა ისეთი არქიტექტურული ობიექტები, რომლებიც დღემდე ბათუმის იდენტობის განუყოფელი ნაწილია.
ამ მასშტაბურ პროცესში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ეთნიკურად სომეხმა ინჟინერმა და არქიტექტორმა ბოგდან კირაკოსიანმა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ბიოგრაფიის შესახებ შემორჩენილი ცნობები მწირია, ისტორიული წყაროები ადასტურებს მის უდიდეს წვლილს იმ ნაგებობების შექმნაში, რომლებიც დღეს ქალაქის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებს წარმოადგენს.
თავი I · ადრეული წლები და მოღვაწეობა
პროფესიული საქმიანობა ბათუმში
ბოგდან კირაკოსიანი აქტიურად მოღვაწეობდა ბათუმში XX საუკუნის 30-40-იან წლებში. როგორც სათანადო პროფესიული განათლების მქონე სპეციალისტი, იგი მჭიდროდ თანამშრომლობდა იმ პერიოდის წამყვან ქართველ არქიტექტორებთან და მშენებლებთან, რამაც საფუძველი ჩაუყარა რამდენიმე საკვანძო ურბანულ პროექტს.
1930-იან წლებში, როდესაც ბათუმის ბულვარის განვითარებისა და ზღვისპირა სივრცის კეთილმოწყობის მასშტაბური სამუშაოები დაიწყო, კირაკოსიანი პირველივე დღეებიდან ჩაერთო იმ ინფრასტრუქტურულ ინიციატივებში, რომლებმაც განსაზღვრეს ქალაქის ისტორიული ცენტრის თანამედროვე სახე.
თავი II · არქიტექტურული მემკვიდრეობა
სიმბოლური ნაგებობები და ღირსშესანიშნაობები
კირაკოსიანის საინჟინრო და შემოქმედებითი ნიჭი პირდაპირ არის დაკავშირებული ბათუმის ორ ყველაზე საკულტო საზოგადოებრივ სივრცესთან:
ბათუმის კოლონადები
ბულვარში აშენებული კლასიცისტური თეთრი კოლონადები დღეს ქალაქის მთავარი სიმბოლოა. კირაკოსიანი, პავლე ნადარეიშვილთან ერთად, ხელმძღვანელობდა სამუშაოების ტექნიკურ და საინჟინრო განხორციელებას.
საზაფხულო თეატრი
ათწლეულების მანძილზე კულტურული ცხოვრების ცენტრი. კირაკოსიანმა უდიდესი წვლილი შეიტანა ამ უნიკალური, ხის კონსტრუქციებით ნაგები ღია დარბაზის არქიტექტურულ დაგეგმარებაში.
ავთენტური აღდგენა
1998 წელს საზაფხულო თეატრი ხანძარმა გაანადგურა. 2013 წელს, კირაკოსიანისეული ისტორიული იერსახის ზუსტი გათვალისწინებით, თეატრი ხელახლა აშენდა და დღესაც მასპინძლობს კულტურულ საღამოებს.
„იმ პერიოდისთვის ზღვის სანაპირო ბევრად უფრო ახლოს მდებარეობდა, რის გამოც თეთრი კოლონადები ქალაქსა და ზღვას შორის ერთგვარ სიმბოლურ შესასვლელს წარმოადგენდა.“ ბათუმის ბულვარის ისტორიიდან
თავი III · კულტურული მრავალფეროვნება
არქიტექტურული ისტორია და ერთობლივი ღვაწლი
ბოგდან კირაკოსიანის პროფესიული საქმიანობა ბათუმის არქიტექტურული ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფურცელია. მისი მონაწილეობით განხორციელებული პროექტები დღემდე ფუნდამენტურად განსაზღვრავს ქალაქის ისტორიული ბულვარისა და მთელი ზღვისპირა სივრცის ვიზუალურ იერსახეს.
მისი მოღვაწეობა ასევე ნათლად აჩვენებს, თუ რა ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანეს ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებმა საქართველოს ქალაქების ურბანულ განვითარებაში. ქართველ სპეციალისტებთან ნაყოფიერი თანამშრომლობით მათ შექმნეს ის უნიკალური არქიტექტურული გარემო, რომლითაც ბათუმი დღეს ასე ამაყობს მსოფლიოს წინაშე.
