შესავალი · ბათუმის ბულვარის ისტორია
მიხეილ (მიშელ) დ'ალფონსი: ფრანგი მებაღე, რომელმაც ბათუმის ბულვარის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა
XIX საუკუნის მიწურულს ბათუმი სწრაფად ყალიბდებოდა შავი ზღვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საპორტო ქალაქად. ეკონომიკურ განვითარებასთან ერთად სულ უფრო აქტუალური ხდებოდა გამწვანებული საზოგადოებრივი სივრცეების შექმნა, რომლებიც ქალაქის მცხოვრებლებსა და სტუმრებს რეკრეაციის შესაძლებლობას მისცემდა.
ამ პროცესში განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ფრანგმა მებაღემ და ლანდშაფტის სპეციალისტმა მიშელ (მიხეილ) დ'ალფონსმა, რომელმაც ბათუმის ბულვარის განვითარების უმნიშვნელოვანეს ეტაპზე განსაზღვრა მისი ლანდშაფტური იერსახე და მცენარეული მრავალფეროვნების ფორმირება.
თავი I · ევროპული გამოცდილება და საწყისები
ბულვარის გაშენების პირველი ნაბიჯები
ბათუმის ბულვარის გაშენების იდეა 1881 წელს გაჩნდა, ქალაქის სამხედრო გუბერნატორის ალექსანდრე სმეკალოვის ინიციატივით. პროექტის პირველი ეტაპის განხორციელება დაევალა პრუსიელ მებაღე ალექსანდრ რესლერს, რომელიც ფოთიდან მოიწვიეს. რესლერთან ერთად აქტიურად მუშაობდა მისი თანაშემწე რეიერი. ურთულესი ბუნებრივი პირობების მიუხედავად, მათ საფუძველი ჩაუყარეს ზღვისპირა პარკს, თუმცა რესლერის ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ საქმე მიშელ დ'ალფონსმა გადაიბარა.
დ'ალფონსი საქართველოში უკვე გამოცდილი მებაღე იყო. ბათუმის მახლობლად, ჩაქვში, მას ჰქონდა საკუთარი სანერგე მეურნეობა და დეკორატიული ბაღი, სადაც მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონიდან ჩამოტანილ სუბტროპიკულ და დეკორატიულ მცენარეებს წარმატებით ახარებდა.
თავი II · სისტემური პროექტი და ლანდშაფტი
დეკორატიული მებაღეობის განვითარება
დ'ალფონსის ხელმძღვანელობით ბათუმის ბულვარის გამწვანება უფრო სისტემურ და გრძელვადიან პროექტად ჩამოყალიბდა:
აკლიმატიზაცია
გააშენა ევროპიდან, ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებიდან, აღმოსავლეთ აზიიდან და ამერიკიდან ჩამოტანილი მცენარეები. მან დაამტკიცა, რომ აჭარის კლიმატი იდეალური იყო იშვიათი სახეობებისთვის.
ჩაქვის სანერგე
ჩაქვში შექმნილი სანერგე მეურნეობა ეპოქის უმნიშვნელოვანეს ცენტრად იქცა. აქ გამოყვანილი ნერგები გამოიყენებოდა ბათუმისა და მთელი აჭარის მასშტაბურ გამწვანებით სამუშაოებში.
ცოდნის გაზიარება
აქტიურად თანამშრომლობდა ადგილობრივებთან. მოგზაურობისა და ფრანგული გამოცდილების ბაზაზე, ბულვარის განვითარება მოგვიანებით დიდმა ქართველმა მებაღემ, იასონ გორდეზიანმა გააგრძელა.
„ისტორიულ წყაროებში მიშელ დ'ალფონსი ხშირად მოიხსენიება, როგორც „შავი ზღვის სანაპიროს კეთილი გენია“, რაც სრულად ასახავს მის ღვაწლს რეგიონის განვითარებაში.“ ნარკვევები ძველი ბათუმის გამწვანებაზე
თავი III · მარადიული მემკვიდრეობა
არქიტექტურული ლანდშაფტის სიმბოლო
დ'ალფონსის ხელმძღვანელობით ბულვარი თანდათან გადაიქცა არა მხოლოდ სასეირნო სივრცედ, არამედ მრავალფეროვანი მცენარეული კოლექციის მქონე უნიკალურ პარკად, სადაც ჰარმონიულად შეირწყა ევროპული ლანდშაფტური დაგეგმარების პრინციპები და აჭარის ბუნებრივი გარემო.
მისმა საქმიანობამ ნათლად წარმოაჩინა, თუ რა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს სხვადასხვა ეროვნების სპეციალისტებმა აჭარის კულტურული ლანდშაფტის ჩამოყალიბებაში. ადგილობრივი საზოგადოების ძალისხმევასთან ერთად, სწორედ მათმა გამოცდილებამ დაუდო საფუძველი ბათუმის იმ გამორჩეულ იერსახეს, რომელიც დღეს ქვეყნის კულტურული მემკვიდრეობის უმნიშვნელოვანეს ნაწილს წარმოადგენს.
